| |
Uluslararası Kısaltma DIN 60001-1, BISFA/ISO 2076 |
Kimyasal Tanımı |
Yoğunluk (g/cm³) |
Erime Noktası (°C) |
Camsı Geçiş Aralığı (°C) |
Ütülenebilme Derecesi (°C) |
Nem Alabilirliği (%) |
Boyanabilme |
| A. DOĞAL LİFLER |
| 1. SELÜLOZ ESASLI DOĞAL LİFLER |
| i. Pamuk |
CO |
Selüloz |
1.50 - 1.55 |
- |
- |
180 - 220 |
7.0 - 11 |
Direkt, küp, indigo, kükürt, reaktif, pigment (baskıda) boyarmaddeleri ile boyanır. |
| ii. Keten |
LI |
Selüloz |
1.43 - 1.52 |
- |
- |
200 - 240 |
8.0 - 12 |
Direkt, küp, indigo, kükürt, reaktif, pigment (baskıda) boyarmaddeleri ile boyanır. |
| 2. PROTEİN ESASLI DOĞAL LİFLER |
| i. Yün |
WO |
Keratin |
1.30 - 1.39 |
- |
- |
150 - 170 |
13 - 18 |
Asit, kromlama, 1 - 1 metal kompleks, 1 - 2 metal kompleks ve yün reaktif boyarmaddeleri ile boyanır. |
| ii. İpek |
SE |
Fibroin |
1.25 - 1.37 |
- |
- |
140 - 165 |
9 - 11 |
Asit, kromlama, 1 - 1 metal kompleks, 1 - 2 metal kompleks ve yün reaktif boyarmaddeleri ile boyanır. |
| B. KİMYASAL LİFLER |
| 1. ORGANİK KİMYASAL LİFLER |
| a. REJENERE ORGANİK LİFLER |
| i. Viskon |
CV |
Selüloz |
1.5 - 1.52 |
- |
- |
150 - 180 |
11 - 14 |
Direkt, küp, indigo, kükürt, reaktif, pigment (baskıda) boyarmaddeleri ile boyanır. |
| ii. Cupro |
CUP |
Selüloz |
1.5 - 1.52 |
- |
- |
150 - 180 |
11 - 14 |
Direkt, küp, indigo, kükürt, reaktif, pigment (baskıda) boyarmaddeleri ile boyanır. |
| iii. Modal
| CMD |
Yüksek yaş modüllü selüloz |
1.5 - 1.52 |
- |
- |
150 - 180 |
11 - 14 |
Direkt, küp, indigo, kükürt, reaktif, pigment (baskıda) boyarmaddeleri ile boyanır. |
| iv. Lyocell |
CLY |
NMMO çözeltisi ile elde edilen selüloz |
1.5 |
- |
- |
150 - 180 |
11.5 |
Direkt, küp, indigo, kükürt, reaktif, pigment (baskıda) boyarmaddeleri ile boyanır. |
| v. Triasetat |
CTA |
Selülozun yapısındaki hidroksil gruplarının (en az % 92'sinin) asetillenmesi ile |
1.29 - 1.33 |
300 |
170 - 180 |
220 |
2.0 - 5.0 |
Dispers, reaktif, direkt, kükürt boyarmaddeler ile boyanır |
| vi. 2.5 Asetat |
CA |
Selülozun yapısındaki hidroksil gruplarının (% 74 - 92'sinin) asetillenmesi ile |
1.29 - 1.33 |
250 - 255 |
- |
120 |
6.0 - 7.0 |
Dispers, reaktif, direkt, kükürt boyarmaddeler ile boyanır |
| vii. Elastodien (kauçuk) |
ED |
Vulkanize edilmiş lateksten elde edilen doğal poliisopren |
0.95 - 1.1 |
- |
- |
- |
700 - 900 |
Özel boyalarla boyanabilir ama önce lifin hazırlanması gerekir. |
| b. SENTETİK ORGANİK LİFLER |
| i. Poliester |
PES |
Polietilentetraftalat |
1.36 - 1.38 |
250 - 260 |
80 - 110 |
150 - 200 |
0.2 - 0.5 |
Dispers boyalar ve nadiren termozol işlemi ile küp leuco ester ve seçilmiş küp boyar maddeleri ile boyanır. |
| ii. Poliamid 6 (Naylon 6) |
PA6 |
Polikaprolaktam |
1.14 |
215 - 220 |
80 - 85 |
150 |
3.5 - 4.5 |
Asit, 1:2 metal kompleks, 1:1 metal kompleks, kromlama ve yün reaktif boyar maddeleri ile boyanır. |
| iii. Poliamid 66 (Naylon 66) |
PA66 |
Polihekzametilen adipamid |
1.13 - 1.14 |
250 - 260 |
90 - 95 |
175 - 200 |
3.5 - 4.5 |
Asit, 1:2 metal kompleks, 1:1 metal kompleks, kromlama ve yün reaktif boyar maddeleri ile boyanır. |
| iv. Poliakrilonitril |
PAN |
En az % 85 akrilonitril içerir. |
1.14 - 1.18 |
- |
80 - 95 |
150 - 180 |
1.0 - 2.0 |
Katyonik boyalar, dispers boyar maddeler (açık renkler) ile boyanır. |
| v. Elastan (Spandex) |
EL |
En az % 85 poliüretan içeren elastomer. |
1.15 - 1.35 |
230 - 290 |
- |
150 - 180 |
0.5 - 1.5 |
Dispers, asit, metalik krom boyalarla boyanır. |
| vi. Polipropilen |
PP |
İzolaktik polipropilen |
0.90 - 0.92 |
165 - 175 |
-10 |
130 |
0 |
Masterbatch boyama yapılabilir. |
| vii. Polietilen |
PE |
Polietilen |
0.95 - 0.96 |
125 - 135 |
- |
Düşük sıcaklıkta |
0 |
Masterbatch boyama yapılabilir. |
| viii. Aramid |
AR |
Aromatik poliamid |
Meta-Aramid: 1.38 Para-Aramid: 1.44 - 1.47 |
- |
Meta-Aramid: 280 - 290 Para-Aramid: 300 |
- |
Meta-Aramid: 4.5 - 5.0 Para-Aramid: 3.0 - 4.0 |
Boyanması oldukça zordur. İstenirse seçilmiş dispers boyarmaddeler ile HT şartlarında veya arrierli ayrıca süper kritik CO2 ortamında ya da seçilmiş asit veya bazik boyar maddeler ile boyanabilir. Lif üretimi sırasında ise, jet-boyama tekniği kullanılabilir. |
| ix. Politetraflortilen (Teflon) |
PTFE |
Politetrafloretilen |
2.1 - 2.3 |
327 |
30 |
- |
0 |
Boyanamıyor. Kendine has koyu kahverengi bir renge sahiptir. |
| x. Polivinilalkol |
PVAL |
Polivinilasetatın sabunlaşması sonucu elde edilir. |
1.26 - 1.31 |
- |
75 - 130 |
- |
3.5 - 5.0 |
Direkt, asit ve metal kompleks boyar maddeleri ile boyanabilmektedir. |
| xi. Polivinilklorür |
CLF |
Polivinilklorür |
1.35 - 1.42 |
- |
70 |
- |
0 - 0.2 |
Dispers boyarmaddeleri ile boyanabilmektedir. |
2. ANORGANİK KİMYASAL LİFLER |
| i. Karbon |
CF |
Ağırlığının en az % 90'ı karbondur. |
1.7 - 2.1 |
- |
- |
- |
0 |
- |
| ii. Seramik |
CEF |
Seramik materyallerinden elde edilen tekstil formundaki lif |
2.7 - 3.9 |
- |
- |
- |
0 |
- |
| iii. Cam |
GF |
Cam eriyiğinden lif çekimi ile elde edilen lif. |
2.45 - 2.7 |
1150 |
- |
- |
0 |
Boyanması oldukça zordur. Pigment binder ya da eriyikten boyama yöntemi kullanılmalıdır. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|